In deze serie gaat stadsgids Bas Berkesteijn langs plekken in de Nieuwmarktbuurt waar bijzondere, spannende en soms lugubere verhalen uit het verleden aan verbonden zijn. Dit keer staat hij midden op de Zeedijk, bij een steegje waar je gemakkelijk aan voorbijloopt… De legenda van Dina en Helena in de Spooksteeg: het beroemdste spookverhaal van Amsterdam.

De Spooksteeg: een klein steegje midden op de Zeedijk

Midden op de Zeedijk vind je de Spooksteeg. Het smalle steegje ligt verscholen tussen de panden en heette vroeger de Waterpoortsteeg. Achter de steeg bevond zich namelijk een oude waterpoort, een herinnering aan de tijd dat het water en de haven hier veel dichterbij waren.

Maar tegenwoordig dankt het steegje zijn bekendheid vooral aan een heel ander verhaal. Volgens de overlevering speelde zich hier rond 1750 een familiedrama af dat de Spooksteeg uiteindelijk zijn huidige naam zou bezorgen.

De legende van Dina en Helena

Volgens het verhaal woonde aan de Zeedijk een leerlooier genaamd Gerards, samen met zijn twee dochters Dina en Helena. De zussen waren behoorlijk verschillend, vertelt Bas, maar hadden één ding gemeen: hun smaak in mannen.

Op de Zeedijk waren in die tijd veel zeelieden te vinden. De haven lag vlakbij en zeelieden kwamen en gingen. Op een dag ontmoetten de zussen de zeeman Wout. Beide vrouwen werden verliefd op hem, maar Wout koos voor Dina.

Tussen de zussen ontstond ruzie. Volgens de legende liep die zo hoog op dat Helena haar zus van de trap duwde. Dina zou de val aanvankelijk hebben overleefd, waarna Helena haar alsnog om het leven bracht. Voor de buitenwereld leek het alsof Dina door een ongeluk was gestorven.

Een bekentenis en een vloek

Toen Wout terugkwam van zee, kreeg hij te horen dat Dina was overleden. Helena zocht toen toenadering tot hem en uiteindelijk werden de twee een stel. Maar hun relatie duurde niet lang.

Helena werd ernstig ziek. Vlak voor haar dood besloot ze Wout te vertellen wat er werkelijk met haar zus was gebeurd. Ze bekende dat zij verantwoordelijk was voor Dina’s dood en vroeg hem om vergiffenis.

Wout reageerde anders dan Helena had gehoopt. Volgens het verhaal werd hij woedend en vervloekte hij haar. Haar geest zou nooit rust mogen vinden en voor altijd op deze plek moeten blijven rondwaren.

En daarmee was de legende van het spook van de Zeedijk geboren.

Een verhaal dat bij de Zeedijk is blijven horen

Of Dina, Helena en Wout werkelijk hebben bestaan zoals het verhaal vertelt, is een andere vraag. Het verhaal wordt al lange tijd als legende doorverteld en is onlosmakelijk verbonden geraakt met deze plek.

Volgens de overlevering laat Helena bovendien eens in de honderd jaar iets van zich horen. Wie daar zelf op wil wachten, moet volgens Bas nog even geduld hebben: in 2053 zou het weer zover moeten zijn.

Bas Berkesteijn over de verhalen van de Nieuwmarktbuurt

In andere afleveringen neemt stadsgids Bas Berkesteijn je mee naar meer plekken in de Nieuwmarktbuurt waar bijzondere verhalen uit het verleden aan verbonden zijn. Verhalen over de mensen die hier woonden, gebeurtenissen die zich hier afspeelden en legendes die soms eeuwen later nog steeds worden doorverteld.

Want achter een steegje waar je normaal misschien gedachteloos voorbijloopt, kan zomaar een verhaal van honderden jaren oud schuilgaan.

Bekijk en beluister hierboven het volledige verhaal van Bas over de Spooksteeg.

Bekijk ook Bas’ verhaal over het Amsterdamse getto en volg ons op Instagram, TikTok of Youtube voor veel meer verhalen, weetjes en feiten over de Nieuwmarktbuurt en haar bewoners.